سناریوهای نظامی و منطقه‌ای ایران در صورت شکست مذاکرات
مذاکرات تازه میان ایران و آمریکا در مسقط آغاز شد و همزمان تهدید درگیری نظامی فضای گفت‌وگوها را تحت فشار قرار داد. استقرار نیروهای آمریکایی در منطقه و افزایش لحن تهدیدآمیز دو طرف، سطح تنش را بالا برد.
دونالد ترامپ اعلام کرد که به توافق تمایل دارد، اما هشدار داد در صورت شکست مذاکرات پیامدهای جدی رخ می‌دهد. در مقابل، عباس عراقچی مذاکره درباره توان موشکی را رد کرد و بر گفت‌وگو از موضع برابر تأکید گذاشت.
در صورت شکست دیپلماسی، ایران چند مسیر عملیاتی را دنبال می‌کند و تلاش می‌کند هزینه هر اقدام نظامی علیه خود را افزایش دهد.
شلیک موشک‌های بالستیک
ایران توان موشکی را یکی از مهم‌ترین ابزارهای بازدارندگی می‌داند. این کشور هزاران موشک کوتاه‌برد و میان‌برد در اختیار دارد و می‌تواند اهداف منطقه‌ای را هدف قرار دهد.
در سناریوی درگیری، تهران پایگاه‌های آمریکا و متحدانش را در تیررس قرار می‌دهد و با حملات موجی فشار نظامی ایجاد می‌کند. تجربه درگیری‌های گذشته نشان داد برخی موشک‌ها از سامانه‌های پدافندی عبور می‌کنند و خسارت وارد می‌کنند.
ایران پس از جنگ‌های اخیر ظرفیت موشکی خود را بازسازی کرد و توسعه این بخش را ادامه داد.
به‌کارگیری تاکتیک‌های ازدحامی
ایران برای جبران فاصله فناوری نظامی با آمریکا به جنگ نامتقارن تکیه می‌کند. فرماندهان نظامی استفاده از تاکتیک‌های ازدحامی را در دستور کار قرار داده‌اند.
در این روش، نیروهای ایرانی همزمان از قایق‌های تندرو، پهپادها و موشک‌ها استفاده می‌کنند تا سامانه‌های دفاعی دشمن را تحت فشار بگذارند. این تاکتیک در خلیج فارس کارایی بالایی دارد و می‌تواند مسیرهای دریایی را ناامن کند.
ارتش ایران نیز با تحویل پهپادهای راهبردی جدید، ظرفیت اجرای این نوع عملیات را افزایش داد.
به‌کارگیری نیروهای نیابتی در منطقه
ایران طی سال‌ها شبکه‌ای از گروه‌های هم‌پیمان منطقه‌ای ایجاد کرده و از آن‌ها برای افزایش عمق راهبردی استفاده می‌کند. این شبکه گروه‌هایی در عراق، لبنان و یمن را در بر می‌گیرد.
در صورت درگیری مستقیم، این نیروها می‌توانند منافع آمریکا و متحدانش را هدف قرار دهند و فشار چندجبهه‌ای ایجاد کنند. برخی گروه‌های عراقی و جریان‌های نزدیک به ایران پیش‌تر اعلام کرده‌اند در صورت حمله نظامی از تهران حمایت می‌کنند.
با این حال، فشار سیاسی و امنیتی در برخی کشورها می‌تواند دامنه و سرعت ورود این نیروها به درگیری را محدود کند.
بستن تنگه هرمز
ایران تنگه راهبردی تنگه هرمز را یکی از مهم‌ترین اهرم‌های فشار می‌داند. این مسیر گلوگاه اصلی انتقال نفت جهان به شمار می‌رود و هر اختلال در آن بازار انرژی را متأثر می‌کند.
ایران می‌تواند با مین‌گذاری، استقرار موشک‌های ساحلی و عملیات قایق‌های تندرو عبور کشتی‌ها را مختل کند و فشار اقتصادی ایجاد کند.
با وجود این، تهران می‌داند اجرای این سناریو به اقتصاد خودش نیز آسیب می‌زند؛ زیرا صادرات نفت و روابط تجاری به همین مسیر وابسته است. به همین دلیل، این گزینه را در سطحی بازدارنده نگه می‌دارد و تنها در شرایط بحرانی به آن متوسل می‌شود.
تهران همزمان با ادامه دیپلماسی، بازدارندگی نظامی خود را تقویت می‌کند و تلاش می‌کند پیام روشنی به واشنگتن بدهد. مقام‌های ایرانی اعلام کرده‌اند هر حمله‌ای را اعلام جنگ تلقی می‌کنند و پاسخ مستقیم می‌دهند.
فاصله میان مواضع دو طرف همچنان زیاد است و همین موضوع احتمال شکست مذاکرات را بالا نگه می‌دارد. اگر گفت‌وگوها به نتیجه نرسد، ایران می‌تواند ترکیبی از این اقدامات را به کار بگیرد تا هزینه اقدام نظامی برای آمریکا افزایش یابد و معادلات منطقه‌ای تغییر کند.
دونالد ترامپ فشار اقتصادی و سیاسی بر ایران را تشدید کرد
About The Author
